跳转至

概率统计第十讲:特征函数——一维与多维特征函数的定义、性质及应用

1 引言

概率母函数 \(E z^X = \sum_{n=1}^{\infty} P(X=n) z^n\) 是研究 非负整值 随机变量的有力工具。将 \(z\) 替换为 \(e^t\) 就得到矩母函数 \(E e^{tX}\),它能承载概率母函数的所有良好性质,并且对更一般的随机变量也有定义。

但在计算矩 \(EX^n\) 时,矩母函数不如概率母函数方便;更关键的是,\(e^{tX}\) 可能没有收敛的数学期望。若将 \(z\) 进一步设为复数 \(e^{it}\)\(i = \sqrt{-1}\)),则得到 特征函数 \(\phi_X(t) = E e^{itX}\)

此时,对一切实随机变量都有定义(\(|e^{itX}| = 1\)),且能继承概率母函数和矩母函数的所有良好性质。代价是需要在复数域上操作,尤其在计算期望涉及积分时。

历史注记

虚数单位 \(i = \sqrt{-1}\) 最早出现在意大利数学家 Cardan 的三次方程求根公式中,但他称之为"矫揉造作、毫无用处"。瑞士数学家 Euler 在 1770 年的《代数全书》中大量使用虚数,并指出"形如 \(\sqrt{-1}\)\(\sqrt{-2}\) 的数学式子,都不对应实数,因为它们表示的是负数的平方根——对于这类数,我们只能断言:它们既不是无,也不大于无,也不小于无——这构成了它们的虚幻"。


2 一维特征函数

2.1 定义

定义 2.1(特征函数)

\(\phi_X(t) = E e^{itX}\)\(i^2 = -1\))为随机变量 \(X\)特征函数(characteristic function)。

具体地:

  • \(X\)离散型 随机变量,则 \(X\) 的特征函数为
\[ \phi(t) = \sum_k e^{it x_k} p_k. \]
  • \(X\)连续型 随机变量,其概率密度函数为 \(p(x)\),则 \(X\) 的特征函数为
\[ \phi_X(t) = \int_{\mathbb{R}} e^{itx} p(x)\,\mathrm{d}x = \int_{\mathbb{R}} \cos(tx) p(x)\,\mathrm{d}x + i \int_{\mathbb{R}} \sin(tx) p(x)\,\mathrm{d}x. \]

\(\phi_X\)\(p\)Fourier 变换

定理 2.1(唯一性定理)

分布函数 \(F(x)\) 和特征函数 \(\phi(t)\) 之间是 相互唯一确定 的。

tezheng-hanshu-5

2.2 离散型特征函数举例

例 2.1:单点分布(退化分布)

\(X\) 服从单点分布 \(P(X = a) = 1\),则 \(\phi_X(t) = e^{iat}\)

例 2.2:Bernoulli 分布

\(X \sim b(1, p)\),则

\[ \phi_X(t) = e^{it \cdot 0} q + e^{it \cdot 1} p = q + pe^{it}. \]
例 2.3:几何分布

\(X \sim G(p)\)\(P(X = k) = pq^{k-1},\, k = 1, 2, \dots\)),则

\[ \phi_X(t) = \sum_{k=1}^{\infty} e^{itk} pq^{k-1} = pe^{it} \sum_{k=0}^{\infty} \left(qe^{it}\right)^k = \frac{pe^{it}}{1 - qe^{it}}. \]
例 2.4:Poisson 分布

\(X\) 服从参数为 \(\lambda\) 的 Poisson 分布 \(P(\lambda)\),则

\[ \phi_X(t) = \sum_{k=0}^{\infty} e^{itk} \frac{\lambda^k}{k!} e^{-\lambda} = e^{-\lambda} \sum_{k=0}^{\infty} \frac{(\lambda e^{it})^k}{k!} = e^{\lambda(e^{it} - 1)}. \]

2.3 连续型特征函数举例

例 2.5:均匀分布 \(U(-1, 1)\)

\(X\) 服从 \((-1, 1)\) 上的均匀分布,则

\[ \phi_X(t) = \int_{-1}^{1} e^{itx} \frac{1}{2}\,\mathrm{d}x = \int_{0}^{1} \cos(tx)\,\mathrm{d}x = \frac{\sin t}{t}. \]
例 2.6:指数分布

\(X\) 服从参数为 \(\lambda\) 的指数分布 \(\mathrm{Exp}(\lambda)\),则

\[ \phi_X(t) = \int_{0}^{\infty} e^{itx} \lambda e^{-\lambda x}\,\mathrm{d}x = \lambda \int_{0}^{\infty} e^{(it - \lambda)x}\,\mathrm{d}x = \frac{\lambda}{\lambda - it} = \left(1 - \frac{it}{\lambda}\right)^{-1}. \]
例 2.7:标准正态分布 \(N(0, 1)\)

\(X \sim N(0, 1)\),则

\[ \phi_X(t) = \int_{-\infty}^{\infty} e^{itx} \frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{x^2}{2}}\,\mathrm{d}x = 2 \int_{0}^{\infty} \cos(tx) \frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{x^2}{2}}\,\mathrm{d}x. \]

\(\phi_X(t)\) 求导:

\[ \begin{aligned} \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}t}\phi_X(t) &= -2 \int_{0}^{\infty} x \sin(tx) \frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{x^2}{2}}\,\mathrm{d}x \\ &= 2 \int_{0}^{\infty} \sin(tx)\,\mathrm{d}\!\left(\frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{x^2}{2}}\right) \\ &= -2t \int_{0}^{\infty} \cos(tx) \frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{x^2}{2}}\,\mathrm{d}x = -t \phi_X(t). \end{aligned} \]

结合 \(\phi_X(0) = 1\),解微分方程得 \(\phi_X(t) = e^{-t^2/2}\)

2.4 特征函数的性质

tezheng-hanshu-7

性质 1(有界性)

\(|\phi_X(t)| \le \phi_X(0) = 1\)

证明

\(|\phi_X(t)| = |E e^{itX}| \le E|e^{itX}| = E(1) = 1 = \phi_X(0)\)\(\square\)

性质 2(共轭对称性)

\(\phi_X(t) = \overline{\phi_X(-t)} = \phi_{-X}(t)\)

证明

\(\phi_X(t) = E e^{itX} = \overline{E e^{-itX}} = \overline{\phi_X(-t)}\)。又 \(\overline{\phi_X(-t)} = E e^{-itX} = \phi_{-X}(t)\)\(\square\)

性质 3(实偶性)

\(\phi_X(t)\)实偶函数 当且仅当 \(X\) 具有对称分布 \(F_X(x) = F_{-X}(x)\),即 \(F_X\) 图像关于 \((0, 1/2)\) 中心对称(若 \(X\) 为连续型)。

证明

\(\phi_X(t)\) 是实值函数 \(\Leftrightarrow\) \(\phi_X(t) = \overline{\phi_X(t)} = \phi_X(-t) = \phi_{-X}(t)\) \(\Leftrightarrow\) \(F_X(x) = F_{-X}(x) = P(-X \le x) = P(X \ge -x) = 1 - F_X(-x)\), 即 \(F_X\) 图像关于 \((0, 1/2)\) 中心对称。\(\square\)

性质 4(线性变换)

\(\phi_{aX+b}(t) = e^{ibt} \phi_X(at)\)

证明

\(\phi_{aX+b}(t) = E e^{it(aX+b)} = e^{ibt} E e^{i(at)X} = e^{ibt} \phi_X(at)\)\(\square\)

性质 5(独立和的乘积性)

\(X\)\(Y\) 相互独立,则 \(\phi_{X+Y}(t) = \phi_X(t) \phi_Y(t)\)

证明

\(\phi_{X+Y}(t) = E e^{it(X+Y)} = E(e^{itX} e^{itY}) = E e^{itX} \cdot E e^{itY} = \phi_X(t) \phi_Y(t)\)\(\square\)

性质 6(一致连续性)

\(\phi_X(t)\) 关于 \(t\)\(\mathbb{R}\)一致连续

证明
\[ \begin{aligned} |\phi_X(t+h) - \phi_X(t)| &= \left|E\left(e^{i(t+h)X} - e^{itX}\right)\right| \\ &\le E\left|e^{itX}\left(e^{ihX} - 1\right)\right| = E\left|e^{ihX} - 1\right| \to 0,\quad h \to 0. \end{aligned} \]

由控制收敛定理,\(h \to 0\)\(|e^{ihX} - 1| \le 2\)\(e^{ihX} - 1 \to 0\),故期望趋于 \(0\)。上界与 \(t\) 无关,故一致连续。\(\square\)

性质 7(非负定性 / Bochner-Khinchin 条件)

对任意正整数 \(n\)、任意实数 \(t_1, \dots, t_n\)\(n\) 阶复矩阵 \((\phi_X(t_j - t_k))_{j,k}\) 是一个 非负定 Hermite 矩阵:对任意复数 \(z_1, \dots, z_n\)

\[ \sum_{j,k=1}^{n} \phi_X(t_j - t_k) z_j \overline{z_k} \ge 0. \]
证明

\(X\) 有密度 \(p(x)\)(离散型同理),则

\[ \begin{aligned} \sum_{j,k=1}^{n} \phi_X(t_j - t_k) z_j \overline{z_k} &= \sum_{j,k=1}^{n} z_j \overline{z_k} \int_{\mathbb{R}} e^{i(t_j - t_k)x} p(x)\,\mathrm{d}x \\ &= \int_{\mathbb{R}} \left(\sum_{j=1}^{n} z_j e^{it_j x}\right) \left(\sum_{k=1}^{n} \overline{z_k} e^{-it_k x}\right) p(x)\,\mathrm{d}x \\ &= \int_{\mathbb{R}} \left|\sum_{j=1}^{n} z_j e^{it_j x}\right|^2 p(x)\,\mathrm{d}x \ge 0. \end{aligned} \]

\(\square\)

定理 2.2(Bochner-Khinchin 定理)

若连续函数 \(\phi: \mathbb{R} \to \mathbb{C}\) 满足 \(\phi(0) = 1\),则 \(\phi\) 是某个随机变量的特征函数 当且仅当 \(\phi\) 满足非负定性条件(性质 7)。

Bochner-Khinchin 定理给出了特征函数的 充要条件,是特征函数理论的基石——它告诉我们只需验证 \(\phi(0) = 1\) 和非负定性,就能判定一个函数是否为特征函数。

2.5 特征函数性质的应用

例 2.8:二项分布的特征函数

\(X \sim b(n, p)\),则存在 i.i.d. \(X_1, \dots, X_n \sim b(1, p)\) 使 \(X = X_1 + \cdots + X_n\)。于是

\[ \phi_X(t) = \prod_{k=1}^{n} \phi_{X_k}(t) = (q + pe^{it})^n. \]
例 2.9:均匀分布 \(U(a, b)\) 的特征函数

\(X \sim U(a, b)\),令 \(Y = \dfrac{X - \frac{a+b}{2}}{(b-a)/2} \sim U(-1, 1)\),则

\[ \phi_X(t) = \phi_{\frac{b-a}{2}Y + \frac{a+b}{2}}(t) = e^{i\frac{a+b}{2}t} \phi_Y\!\left(\frac{b-a}{2}t\right) = e^{i\frac{a+b}{2}t} \frac{\sin\!\left(\frac{b-a}{2}t\right)}{\frac{b-a}{2}t}. \]

\(b = -a\) 时,\(X\) 具有对称分布,\(\phi_X(t)\) 是实偶函数。

例 2.10:一般正态分布 \(N(\mu, \sigma^2)\) 的特征函数

\(X \sim N(\mu, \sigma^2)\),令 \(Y = (X - \mu)/\sigma \sim N(0, 1)\),则

\[ \phi_X(t) = \phi_{\sigma Y + \mu}(t) = e^{i\mu t} \phi_Y(\sigma t) = e^{i\mu t - \frac{\sigma^2 t^2}{2}}. \]

\(\mu = 0\) 时,\(X\) 具有对称分布,\(\phi_X(t)\) 是实偶函数。

例 2.11:Gamma 分布的特征函数

\(X \sim \Gamma(n, \lambda)\),则存在 i.i.d. \(X_1, \dots, X_n \sim \mathrm{Exp}(\lambda)\) 使 \(X = \sum_{k=1}^{n} X_k\),于是

\[ \phi_X(t) = \prod_{k=1}^{n} \phi_{X_k}(t) = \phi_{X_1}^n(t) = (1 - it/\lambda)^{-n}. \]

特别地,\(\chi^2(n) = \Gamma(n/2, 1/2)\),故 \(\phi_X(t) = (1 - 2it)^{-n/2}\)

例 2.12:独立 Poisson 变量之和

\(X_1, \dots, X_n\) 相互独立,\(X_k \sim P(\lambda_k)\)\(\lambda_k > 0\),则

\[ \phi_{\sum X_k}(t) = \prod_{k=1}^{n} \phi_{X_k}(t) = \prod_{k=1}^{n} e^{\lambda_k(e^{it}-1)} = \exp\!\left(\sum_{k=1}^{n} \lambda_k (e^{it} - 1)\right). \]

\(\sum_{k=1}^{n} X_k\) 服从参数为 \(\sum_{k=1}^{n} \lambda_k\)Poisson 分布——Poisson 分布对独立和封闭。

例 2.13:独立正态变量的线性组合

\(X_1, \dots, X_n\) 相互独立,\(X_k \sim N(\mu_k, \sigma_k^2)\),令 \(X = b + \sum_{k=1}^{n} a_k X_k\)\(a_1, \dots, a_n\) 不全为零),则

\[ \begin{aligned} \phi_X(t) &= e^{ibt} \prod_{k=1}^{n} \phi_{X_k}(a_k t) = e^{ibt} \prod_{k=1}^{n} e^{i\mu_k a_k t - \frac{1}{2}\sigma_k^2 a_k^2 t^2} \\ &= \exp\!\left(i\mu t - \frac{1}{2}\sigma^2 t^2\right), \end{aligned} \]

其中 \(\mu = b + \sum_{k=1}^{n} a_k \mu_k\)\(\sigma^2 = \sum_{k=1}^{n} a_k^2 \sigma_k^2\)。故

\[ X = b + \sum_{k=1}^{n} a_k X_k \sim N(\mu, \sigma^2). \]

正态分布的线性组合仍是正态分布

2.6 特征函数与矩

tezheng-hanshu-13

利用特征函数在 \(t = 0\) 处的 Taylor 展开可以求得 \(X\) 的各阶矩:

\[ \phi_X(t) = E e^{itX} = E\!\left[\sum_{n=0}^{\infty} \frac{(itX)^n}{n!}\right] \;\text{「}=\text{」}\; \sum_{n=0}^{\infty} \frac{i^n E(X^n)}{n!} t^n. \]

另一方面,

\[ \phi_X(t) = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{\phi^{(n)}(0)}{n!} t^n. \]

比较系数:\(E(X^n) = i^{-n} \phi_X^{(n)}(0)\)

另一种方式是通过直接求导:若求导与期望可交换,则

\[ \phi'_X(t) = \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}t} E(e^{itX}) \;\text{「}=\text{」}\; E(iX e^{itX}). \]

一般地,若 \(\phi_X(t)\)\(n\) 阶导数,则 \(\phi_X^{(n)}(t) \;\text{「}=\text{」}\; E[(iX)^n e^{itX}]\)

定理 2.3(特征函数与矩的关系)

  1. \(E|X|^k < +\infty\),则对 \(j = 1, 2, \dots, k\),有
\[ \phi_X^{(j)}(t) = E\!\left[(iX)^j e^{itX}\right], \]

\[ \phi_X(t) = \sum_{j=0}^{k} \frac{(it)^j}{j!} EX^j + o(t^k). \]
  1. \(\phi_X^{(2n)}(0)\) 存在,则 \(EX^{2n}\) 存在。

注意

定理 2.3 的 (2) 指出:若 偶数阶 特征函数导数在 \(0\) 存在,则该阶矩存在。奇数阶不保证:例如 \(t = 0\) 处一阶导数存在不意味着期望存在。

例 2.14:正态分布 \(N(\mu, \sigma^2)\) 的矩

已知 \(\phi(t) = \exp(i\mu t - \frac{1}{2}\sigma^2 t^2)\)。展开至 \(t^3\)

\[ \begin{aligned} \phi(t) &= 1 + \left(i\mu t - \frac{1}{2}\sigma^2 t^2\right) + \frac{1}{2!}\left(i\mu t - \frac{1}{2}\sigma^2 t^2\right)^2 + \frac{1}{3!}\left(i\mu t - \frac{1}{2}\sigma^2 t^2\right)^3 + o(t^3) \\ &= 1 + i\mu t - \frac{1}{2}(\sigma^2 + \mu^2)t^2 - \frac{i}{6}(3\mu\sigma^2 + \mu^3)t^3 + o(t^3). \end{aligned} \]

比较系数:

\[ iEX = i\mu,\quad \frac{i^2 EX^2}{2!} = -\frac{1}{2}(\sigma^2 + \mu^2),\quad \frac{i^3 EX^3}{3!} = -\frac{i}{6}(3\mu\sigma^2 + \mu^3). \]

解得 \(EX = \mu\)\(EX^2 = \sigma^2 + \mu^2\)\(EX^3 = \mu(3\sigma^2 + \mu^2)\),从而

\[ \operatorname{Var}(X) = EX^2 - (EX)^2 = \sigma^2. \]

2.7 特征函数与分布

定理 2.4(唯一性定理 / 反演公式)

\(F(x)\)\(\phi(t)\) 分别是随机变量 \(X\) 的分布函数和特征函数,则对分布函数 \(F(x)\) 的任意连续点 \(x, y\),有

\[ F(x) - F(y) = \frac{1}{2\pi} \lim_{T \to \infty} \int_{-T}^{T} \frac{e^{-ity} - e^{-itx}}{it} \phi(t)\,\mathrm{d}t. \]

定理 2.5(Fourier 反演 / 反转公式)

若连续型随机变量 \(X\) 的特征函数 \(\phi(t)\) 绝对可积,则 \(X\) 的密度函数 \(p\)\(\phi\) 的 Fourier 逆变换:

\[ p(x) = \frac{1}{2\pi} \int_{-\infty}^{+\infty} e^{-itx} \phi(t)\,\mathrm{d}t. \]
例 2.15:判定并还原特征函数

判断 \(\phi(t) = \dfrac{1}{1+it}\) 是否为特征函数;若是,求出相应的随机变量。

方法一(Bochner-Khinchin):验证 \(\phi(0)=1\) 和非负定性。

方法二(Fourier 反演):对 \(\phi(t)\) 做 Fourier 逆变换,看是否得到密度函数。

方法三(已知结果):已知 \(X \sim \mathrm{Exp}(1)\)\(\phi_X(t) = \frac{1}{1-it}\),故

\[ \phi(t) = \phi_X(-t) = \phi_{-X}(t) \]

\(-X\) 的特征函数,而 \(-X\) 的分布为:密度 \(p(x) = e^x\) 支撑在 \((-\infty, 0]\) 上。

2.8 连续性定理与弱收敛

tezheng-hanshu-17

定理 2.6(连续性定理 / Lévy-Cramér 连续性定理)

\(F_n, F\) 是概率分布函数,\(\phi_n, \phi\) 是相应的特征函数。则

\[ \lim_{n \to \infty} \phi_n(t) = \phi(t), \quad \forall t \in \mathbb{R} \]

当且仅当

\[ \lim_{n \to \infty} F_n(x) = F(x), \quad \forall F \text{ 的连续点 } x \in \mathbb{R}. \]

连续性定理是特征函数最重要的应用之一:分布函数列的 弱收敛 等价于特征函数列的 逐点收敛,使得中心极限定理等极限定理的证明大为简化。

定理 2.7(Poisson 极限定理)

\(X_n\) 服从二项分布 \(b(n, p_n)\),其中 \(\lim\limits_{n \to \infty} np_n = \lambda > 0\)。则当 \(n\) 充分大时,\(X_n\) 近似服从参数为 \(\lambda\)Poisson 分布

证明(用特征函数)

已知二项分布 \(b(n, p)\) 的特征函数为 \((q + pe^{it})^n\)

\[ \begin{aligned} \phi_{X_n}(t) &= \left(p_n e^{it} + q_n\right)^n = \left(1 + p_n(e^{it} - 1)\right)^n = \left(1 + \frac{np_n}{n}(e^{it} - 1)\right)^n \\ &= \left[1 + \frac{\lambda + o(1)}{n}(e^{it} - 1)\right]^n = \left[1 + \frac{\lambda(e^{it} - 1)}{n} + o\!\left(\frac{1}{n}\right)\right]^n \\ &\to e^{\lambda(e^{it} - 1)}, \quad n \to \infty. \end{aligned} \]

\(e^{\lambda(e^{it} - 1)}\) 正是参数为 \(\lambda\) 的 Poisson 分布的特征函数。由连续性定理即得分布函数的弱收敛。特别地,对任意非负整数 \(k\),取 \(a \in (k-1, k)\)\(b \in (k, k+1)\),有

\[ P(X_n = k) = F_{X_n}(b) - F_{X_n}(a) \to F(b) - F(a) = \frac{\lambda^k}{k!} e^{-\lambda}. \]

\(\square\)


3 多维特征函数

3.1 定义

定义 3.1(多维特征函数)

对随机向量 \(\mathbf{X} = (X_1, \dots, X_n)^{\mathsf{T}}\)\(\mathbf{t} = (t_1, \dots, t_n)^{\mathsf{T}} \in \mathbb{R}^n\),称

\[ \phi_{\mathbf{X}}(\mathbf{t}) = E e^{i\mathbf{t}^{\mathsf{T}} \mathbf{X}} = E e^{i(t_1 X_1 + \cdots + t_n X_n)} \]

\(\mathbf{X}\)特征函数(也称 \(X_1, \dots, X_n\)联合特征函数)。

3.2 多维特征函数的性质

性质 8(降维关系)

\(\phi_{\mathbf{X}}(\mathbf{t}) = \phi_{\mathbf{t}^{\mathsf{T}}\mathbf{X}}(1)\)。即多维特征函数在 \(\mathbf{t}\) 处的值 = 一维线性组合 \(\mathbf{t}^{\mathsf{T}}\mathbf{X}\) 的特征函数在 \(1\) 处的值。

性质 9(仿射变换)

\[ \phi_{A\mathbf{X} + \mathbf{b}}(\mathbf{t}) = e^{i\mathbf{t}^{\mathsf{T}}\mathbf{b}} \phi_{\mathbf{X}}(A^{\mathsf{T}}\mathbf{t}). \]

性质 10(独立性定理,见 3.3)

性质 11(唯一性定理)

分布函数与特征函数相互唯一确定。

性质 12(连续性定理)

特征函数逐点收敛 \(\Leftrightarrow\) 分布函数弱收敛。

性质 13(混合矩公式)

\[ \frac{\partial^{\alpha_1 + \cdots + \alpha_n}}{\partial t_1^{\alpha_1} \cdots \partial t_n^{\alpha_n}} \phi_{\mathbf{X}}(\mathbf{0}) = i^{\alpha_1 + \cdots + \alpha_n} E\!\left(X_1^{\alpha_1} \cdots X_n^{\alpha_n}\right). \]

3.3 特征函数与独立性

定理 3.1(独立性等价条件)

随机变量 \(X_1, \dots, X_n\) 相互独立 当且仅当

\[ \phi_{(X_1, \dots, X_n)}(t_1, \dots, t_n) = \prod_{k=1}^{n} \phi_{X_k}(t_k), \quad \forall t_1, \dots, t_n \in \mathbb{R}. \]
证明

\(\Rightarrow\)\(X_1, \dots, X_n\) 相互独立,则

\[ \phi(t_1, \dots, t_n) = E e^{i\mathbf{t}^{\mathsf{T}}\mathbf{X}} = E\!\left[\prod_{j=1}^{n} e^{it_j X_j}\right] = \prod_{j=1}^{n} E e^{it_j X_j} = \prod_{j=1}^{n} \phi_{X_j}(t_j). \]

\(\Leftarrow\) 构造 \(Y_1, \dots, Y_n\) 为相互独立的随机变量,且 \(Y_k\)\(X_k\) 同分布。则 \(\phi_{Y_k} = \phi_{X_k}\),且由必要性有

\[ \phi_{(Y_1,\dots,Y_n)}(t_1, \dots, t_n) = \prod_{j=1}^{n} \phi_{Y_j}(t_j) = \prod_{j=1}^{n} \phi_{X_j}(t_j) = \phi_{(X_1,\dots,X_n)}(t_1, \dots, t_n). \]

由唯一性定理,\((Y_1, \dots, Y_n)\)\((X_1, \dots, X_n)\) 同分布,故 \(X_1, \dots, X_n\) 相互独立。\(\square\)

直觉

定理 3.1 是性质 5(独立和的特征函数 = 特征函数的乘积)的多维推广反向形式。它不仅说「独立则乘积分解」,更本质的是 「乘积可分解则独立」——这提供了判断独立性的一个充分必要条件,在统计推断中有重要应用。


4 总结

性质 公式
定义 \(\phi_X(t) = E e^{itX}\)
有界性 \(\vert\phi_X(t)\vert \le \phi_X(0) = 1\)
共轭对称性 \(\phi_X(t) = \overline{\phi_X(-t)} = \phi_{-X}(t)\)
线性变换 \(\phi_{aX+b}(t) = e^{ibt} \phi_X(at)\)
独立和 \(\phi_{X+Y}(t) = \phi_X(t) \phi_Y(t)\)
矩的关系 \(E(X^n) = i^{-n} \phi_X^{(n)}(0)\)
唯一性 \(F_X \leftrightarrow \phi_X\) 一一对应
连续性 \(\phi_n \to \phi\)(逐点)\(\Leftrightarrow\) \(F_n \Rightarrow F\)(弱收敛)
独立性充要条件 \(\phi_{(X_1,\dots,X_n)}(\mathbf{t}) = \prod_{k=1}^{n} \phi_{X_k}(t_k)\)
分布 特征函数 \(\phi_X(t)\)
退化分布 \(P(X=a)=1\) \(e^{iat}\)
Bernoulli \(b(1, p)\) \(q + pe^{it}\)
二项 \(b(n, p)\) \((q + pe^{it})^n\)
几何 \(G(p)\) \(\dfrac{pe^{it}}{1 - qe^{it}}\)
Poisson \(P(\lambda)\) \(e^{\lambda(e^{it} - 1)}\)
均匀 \(U(a, b)\) \(e^{i\frac{a+b}{2}t} \dfrac{\sin((b-a)t/2)}{(b-a)t/2}\)
指数 \(\mathrm{Exp}(\lambda)\) \((1 - it/\lambda)^{-1}\)
正态 \(N(\mu, \sigma^2)\) \(e^{i\mu t - \sigma^2 t^2/2}\)
Gamma \(\Gamma(n, \lambda)\) \((1 - it/\lambda)^{-n}\)
卡方 \(\chi^2(n)\) \((1 - 2it)^{-n/2}\)